Sansürlü/sansürsüz yazılar

Nereye gitsem, kiminle karşılaÅŸsam aynı soruya muhatap oluyorum: “Emin ÇölaÅŸan’ın kitabını okudun mu?” Hayatında eline kitap almamışlar da var bu soruyu soranlar arasında. Hepsine verdiÄŸim cevap aynı: “Okumadım, yazdım…”

Emin ÇölaÅŸan’ın kitabında anlattıkları tek cümleyle ÅŸu: “Hürriyet gazetesi yazılarımı yıllarca sansürledi, ben de ne yapayım, öfkemi içime gömdüm.” Bizim okurlar bu gerçeÄŸi en az on yıldır biliyorlar zaten; biliyorlar, çünkü yazılarının sansürlendiÄŸini, kendisinden küfür yemeyi de göze alarak, defalarca yazdım.

‘Sansür’ hoÅŸ bir sözcük deÄŸil; hiçbir yazar gazetesinin sahibi veya yayın yönetmeni tarafından yazısına müdahale edilmesini istemez. ‘Ayıp’ bir ÅŸeydir çünkü. Emin ÇölaÅŸan gibi iktidarlar karşısında esip gürleyen birinin “Bana sansür uyguladılar” demesi, bunu söylemek üzere bir kitap yazması, kendisini seven okurlarını müthiÅŸ hayal kırıklığına uÄŸratacak olaÄŸanüstü beklenmedik bir geliÅŸme gerçekten. Fakat benim için veya bu sütunun sürekli okurları için bilinenin ikrarından öte bir anlam taşımıyor bu itiraf.

O da çok iyi biliyor, ‘ayrılmaz ikili’ haline geldiÄŸimiz söylenemese de, Emin ÇölaÅŸan’la düzeyli ve samimi bir iliÅŸkim vardı vakti zamanında. İçinde yer aldığı jüri beni ‘yılın yazarı’ seçiyor, görüşlerine deÄŸer veren Edebiyatçılar DerneÄŸi tarafından düzenlenen panele beni tavsiye ediyor, haftalık mülâkatlarla okur karşısına çıktığı dönemde, bir ‘irtica krizi’ ortamında benimle uzun bir görüşme yapıyordu. Ben de ilk ‘konuÅŸa konuÅŸa’ mülâkatı için onu konuk seçmiÅŸtim.

Kırılma noktamız Yavuz Gökmen’e karşı davranışı oldu. Rahmetliyle ilgili yazdığı sert ve küfürlü yazılara tahammül edemedim, iki Hürriyet yazarı arasına girip Yavuz’dan yana tavır aldım. O gün bugündür yemediÄŸim küfür kalmadı. Yavuz’un yazılarına sürekli sansür uygulandığını ve bu durumun rahmetliyi ne kadar üzdüğünü biliyordum; ama ÇölaÅŸan’ın “Yazılarına sansür uygulandığı halde gazetesinde kalmaya devam eden haysiyetsizdir, ÅŸerefsizdir” demesi sigortamı attırdı.

Sansür Emin ÇölaÅŸan’a da uygulanıyordu çünkü; iki olaya bizzat ben tanıklık etmiÅŸtim.

Benimle yaptığı ‘Pazar konuÅŸması’ Hürriyet’in o zamanki yayın yönetmeni Rahmi Turan tarafından pikajda yırtılarak çıkartılmıştı, bunu bana itiraf eden bizzat kendisiydi; bu bir. Ä°kinci olay da ÇaÄŸdaÅŸ Gazeteciler DerneÄŸi’nin düzenlediÄŸi panelin baÅŸlamasını beklerken yaÅŸandı; kendisini arayan ErtuÄŸrul Özkök’ün yazısını deÄŸiÅŸtirmesini istediÄŸini bana Emin ÇölaÅŸan orada anlatmıştı…

Daha sonra da defalarca sansür yedi Emin ÇölaÅŸan. En ünlüsü, 1 Aralık 1999 tarihli ‘Enerji’ yazısıdır. ‘Mavi Akım’ projesine deÄŸiniyordu o yazısında. Gazetede çıkanla internet sitesine konan metin deÄŸiÅŸikti; bunu tesadüfen fark ediverdim. Meselâ, “Hemen fırtınalar kopuyor. Samsun’dan Ankara’ya gelecek boru hattı için belli firmalarla anlaÅŸma yapıldığı, ancak bu anlaÅŸmada ANAP takımının rüşvet yediÄŸi, hatta bu iÅŸin içinde Mesut Yılmaz’ın da bulunduÄŸu iddia ediliyor” cümlesi gazetede çıkan yazıda deÄŸiÅŸtirilmiÅŸti. Hürriyet, Emin ÇölaÅŸan’ın bu cümlesini gazetede ÅŸu biçime sokmuÅŸtu: “Hemen fırtınalar kopuyor. Samsun’dan Ankara’ya gelecek boru hattı için belli firmalarla anlaÅŸma yapıldığı iddia ediliyor.” Bu kadar.

Aynı yazıdaki ÅŸu cümleden de bazı ifadeler gazetede çıkarılmıştı: “EÄŸer böylesine bir projede, bir partinin adamları, hele hele genel baÅŸkanı rüşvet almışsa, ya da projeyi kendi yakınlarına verip birilerinin bu iÅŸten avanta almasına neden olmuÅŸsa, korkunç bir hadisedir.” Bu cümlenin gazeteye aktarılan halini de merak ediyor olabilirsiniz: “EÄŸer böylesine bir projede bir partinin adamları yakınlarına avanta saÄŸlamışsa korkunç bir hadisedir.”

Kendisine uygulanan ama o zamana kadar kimsenin fark etmediÄŸi sansürden Emin ÇölaÅŸan’ın rahatsızlık duyduÄŸu, sansürlenen yazısının çıktığı günün ertesi, sütununun alışılmadık biçimde boÅŸ kalmasından da belliydi. Ancak yine de “Ä°ÅŸte ÇölaÅŸan’a uygulanan sansür” diye durumu sergilememden hiç ama hiç memnun olmadı.

KüçümsediÄŸime bakmayın, ‘Yazılarına sansür uygulandığı halde gazetede kalmaya devam eden haysiyetsiz ve ÅŸerefsizdir’ iddiasının sahibi Emin ÇölaÅŸan kendisine uygulanan aleni sansürün tarafımdan suçüstü yapılmasından hiç memnun kalmadı demem olayı tam yansıtmıyor aslında. Korkunç kızdı, kızgınlığı tepesine vurdu, kaleminin ucuna gelen her hakareti üzerime yaÄŸdırmaktan geri durmadı.

Aynı kişinin çalıştığı süre içerisinde yazılarına nasıl sansür uygulandığını anlatmak için şimdi kocaman bir kitap yazmasına ne dersiniz?

Ben ne diyeceÄŸimi bilemiyorum doÄŸrusu.

Taha Kıvanç/Yenişafak

(0 kez okunmuÅŸ.)